سرمایه گذاری ۲ میلیارد دلاری عربستان و امارات در خط لوله تاپی

به گزارش آژانس رویدادهای مهم نفت و انرژی " نفت ما " ، با توجه به در پیش بودن مراسم کلنگ زنی بخش افغانستانی خط لوله گاز تاپی(ترکمنستان-افغانستان-پاکستان-هند) در نمیه دوم فوریه سال جاری، و پس از اعلام حمایت چین از اجرای این خط لوله، عربستان نیز با اختصاص وام به منظور تسریع در اجرای خط لوله انتقال گاز تاپی از ترکمنستان به افغانستان و پاکستان موافقت کرد.

پس از اعلام دوماه پیش شرکت ملی نفت و گاز چین در خصوص آمادگی برای اجرای خط لوله گاز تاپی، بردی محمداف رئیس جمهوری ترکمنستان از موافقت عربستان با اختصاص وام این کشور برای تسریع در اجرای این پروژه خبر داد. خبرگزاری دولتی ترکمنستان به میزان و مبلغ وام عربستان به دولت ترکمنستان اشاره ای نکرده است. اختصاص کمک عربستان به خط لوله تاپی در حالی صورت می گیرد که چند روز دیگر قرار است، مراسم کلنگ زنی اجرای تاپی در خاک افغانستان نیز با حضور مقامات عالیرتبه سه کشور ذینفع برگزار شود.

رئیس جمهور ترکمنستان در این زمینه اعلام کرد که قرار است در حاشیه مراسم مذکور همزمان کلنگ زنی اجرای قسمت افغانستانی خط لوله گاز «تاپی»، خط انتقال برق «ترکمنستان-افغاستنان-پاکستان»، طرح خط فیبر نوری منطقه‌ای نیز راه اندازی خط راه آهن «سرحدآباد» -«تورغوندی» که توسط نیروهای ترکمنستان بازسازی شده است، در نیمه دوم فوریه 2018 طی مراسم باشکوه رسمی برگزار خواهد شد.

ماکسات بابایف، معاون نخست‌وزیر ترکمنستان و مسئول بخش سوخت و انرژی، در جلسه ۱۹ ژانویه کابینه خود گفت که عربستان سعودی سرمایه‌گذاری قابل ‌توجهی در ساخت‌وساز پروژه خط ‌لوله گاز تاپی انجام خواهد داد. طبق گفته بابایف، این سرمایه‌گذاری‌ها به دنبال توافقات به دست آمده در دیدار رییس‌جمهور ترکمنستان از عربستان سعودی در می ۲۰۱۶ انجام می‌شود. بانک توسعه سعودی صندوق‌هایی را به پروژه تاپی تخصیص داده است. وی نه میزان این سرمایه‌گذاری را مشخص کرد و نه در مورد شرایط انجام این توافق توضیحی داد.

با توجه به هزینه 11 میلیارد دلاری اجرای خط لوله تاپی، بانک توسعه آسیایی، نخستین حامی مالی تاپی شمرده می شود و در کنار آن، بانک جهانی و آمریکا و هند نیز از دیگر تأمین کنندگان هزینه های طرح هستند. البته با توجه به اینکه اعضای تاپی، یک موافقتنامه را با بانک توسعه آسیاییADB، برای تأمین مالی 7.5 میلارد دلاری این پروژه در آینده نزدیک امضاء کردند، برخی مراجع اعلام کرده اند که عربستان و امارات تا 2 میلیارد دلار در ساخت این خط لوله سرمایه گذاری کنند.  

رییس‌جمهور ترکمنستان، قربان‌قلی بردی‌محمدوف در پیامی به سلمان بن عبدالعزیز، پادشاه عربستان سعودی، از سرمایه‌گذاری فراهم شده توسط صندوق‌های توسعه سعودی برای ساخت خط‌لوله تاپی تشکر کرد. به جز عربستان سعودی، امارات متحده عربی هم به سرمایه‌گذاری در پروژه تاپی علاقمند است. اخیراً بردی‌نیاز میاتیف، معاون وزیر خارجه ترکمنستان و شیخ عبداله بن زاید النهیانف، وزیر امور خارجه  و همکاری بین‌المللی امارات متحده عربی، در امارات متحده عربی دیدار داشتند. در ۲۰ دسامبر ۲۰۱۷ رییس‌جمهور بردی‌محمدوف با شیخ عبداله بن زاید النهیان در عشق آباد دیدار کرد و رسانه‌های محلی گزارش دادند که سرمایه‌گذاران عرب به پیاده‌سازی خط‌لوله تاپی علاقه نشان داده‌اند.

در 13 دسامبر سال 2015  در حومه شهر «مرو» در جنوب ترکمنستان مراسم کلنگ زنی خط لوله گاز تاپی با حضور رئیس جمهور ترکمنستان، «اشرف غنی» رئیس جمهور افغانستان، «نواز شریف» نخست وزیر سابق پاکستان و «حمید انصاری» معاون رئیس جمهوری هند طی مراسمی برگزار شد.

طول خط لوله گاز تاپی 1814 کیلومتر بوده و 214 کیلومتر آن از خاک ترکمنستان، 774 کیلومتر آن از خاک افغانستان، 826 کیلومتر آن از خاک پاکستان تا مرزهای کشور هند عبور خواهد کرد. ظرفیت انتقال این خط سالانه 33 میلیارد متر مکعب برآورد شده و قرار است تا سال 2019 به طور کامل به بهره‌برداری رسد.

از سوی دیگر چهار کشور حاضر در این پروژه چندی پیش به توافق رسیدند که شرکت ملی گاز «ترکمن گاز» رهبری یک کنسرسیوم را برای هدایت این پروژه 11 میلیارد دلاری بر عهده گیرد، البته  تعدادی شریکان تجاری خارجی نیز قرار است در این طرح شرکت داشته باشند. این تصمیم در جلسه ویژه کمیته رهبری خط لوله گاز تاپی که در تابستان سال 2015  در عشق‌آباد برگزار شد‏، اتخاذ شده ‏است.

شرکت ملی گاز ترکمنستان که به عنوان رهبر کنسرسیوم تاپی انتخاب شده است قرار است  امور مدیریت  ساخت و ساز، تامین مالی، مالکیت و بهره‏برداری از خط لوله گاز تاپی را بر عهده خواهد داشت. با تکمیل این پروژه که نهادهای مالی و محافل سرمایه‌گذاری ژاپنی و نیز بانک توسعه آسیا اظهار علاقه مندی کرده‌‏اند، افغانستان سالانه صدها میلیون دلار از این طریق بدست خواهد آورد. خط لوله گاز تاپی مورد حمایت آمریکا نیز قرار می گیرد. تاپی از در افغانستان از ولایت‌های هرات و فراه در غرب افغانستان و هلمند و قندهار در جنوب کشور می‌گذرد. حکومت افغانستان برای تامین امنیت آن یک واحد ویژه‌ 7 هزار نفری را ایجاد می‌کند.

بنابر برخی آمارهای اعلام شده از سوی دولت افغانستان، جدای از درآمد سالانه‌ ۵۰۰ میلیون دلاری حق انتقال، این پروژه برای ۱۲ هزار نفر اشتغال زایی خواهد کرد. همچنین، در ده سال اول، سالانه‌ ۵۰۰ میلیون متر مکعب گاز برای رفع نیازهای مناطق مختلف این کشور فراهم می‌شود که این رقم در ۱۰ سال دوم و سوم، دو تا سه برابر افزایش می‌یابد.